Jak sprawdzić czy dziecko ma ADHD? Pierwsze objawy, które rodzice często przeoczają
Wielu rodziców zastanawia się, jak sprawdzić czy dziecko ma ADHD, zwłaszcza gdy dziecko ma trudności z koncentracją, jest bardzo ruchliwe lub szybko się rozprasza. W codziennym życiu objawy ADHD mogą być trudne do zauważenia, ponieważ część z nich przypomina typowe zachowania dzieci w wieku szkolnym.
Warto jednak wiedzieć, że pierwsze objawy ADHD u dzieci często pojawiają się już w wieku przedszkolnym lub w pierwszych latach szkoły. Z czasem mogą wpływać na funkcjonowanie dziecka w nauce, relacjach z rówieśnikami oraz codziennym życiu w domu.
W tym artykule wyjaśniamy:
-
jak rozpoznać ADHD u dzieci
-
po czym poznać że dziecko może mieć ADHD
-
jakie są pierwsze objawy ADHD u dzieci
-
kiedy warto zgłosić się na diagnozę
Pierwsze sygnały trudności z koncentracją u dzieci mogą być subtelne i często są mylone z typowym zachowaniem w wieku szkolnym.
Jak sprawdzić czy dziecko ma ADHD – pierwsze sygnały
Rodzice często zastanawiają się, jak sprawdzić czy dziecko ma ADHD, ponieważ wiele objawów może wyglądać jak zwykłe dziecięce zachowanie. Kluczowe znaczenie ma jednak częstotliwość tych zachowań oraz ich wpływ na codzienne funkcjonowanie dziecka.
Specjaliści zwracają uwagę przede wszystkim na trzy główne obszary:
-
trudności z koncentracją uwagi
-
nadpobudliwość ruchową
-
impulsywność
Objawy powinny pojawiać się regularnie przez dłuższy czas oraz być widoczne w różnych środowiskach, na przykład w domu i w szkole.
Pierwsze objawy ADHD u dzieci
Pierwsze objawy ADHD u dzieci nie zawsze są łatwe do zauważenia. Często rodzice interpretują je jako dużą energię dziecka lub chwilowe problemy z koncentracją.
Do najczęściej obserwowanych objawów należą:
-
trudności z utrzymaniem uwagi podczas nauki lub zabawy
-
szybkie rozpraszanie się bodźcami z otoczenia
-
częste zapominanie poleceń
-
gubienie rzeczy potrzebnych do szkoły
-
problemy z dokończeniem rozpoczętych zadań
Objawy te mogą nasilać się szczególnie w sytuacjach wymagających skupienia, takich jak odrabianie lekcji czy wykonywanie poleceń w szkole.
Badania wskazują, że ADHD jest zaburzeniem neurorozwojowym związanym z funkcjonowaniem mózgu i regulacją uwagi. Według National Institute of Mental Health ADHD należy do najczęściej diagnozowanych zaburzeń neurorozwojowych u dzieci.
Objawy ADHD u dzieci – jak mogą wyglądać w praktyce
Poniższa tabela pokazuje, jak objawy ADHD u dzieci mogą wyglądać w codziennych sytuacjach w domu i w szkole.
Jak zachowuje się dziecko z ADHD
Dzieci z ADHD mogą wykazywać charakterystyczny wzorzec zachowań. Nie chodzi jednak o pojedyncze sytuacje, lecz o powtarzające się trudności.
Dziecko z ADHD może:
-
często wiercić się i mieć trudność z siedzeniem w jednym miejscu
-
przerywać innym rozmowę
-
odpowiadać zanim pytanie zostanie dokończone
-
mieć trudność z czekaniem na swoją kolej
-
zaczynać wiele aktywności, ale ich nie kończyć
Takie zachowania mogą powodować trudności w relacjach z rówieśnikami oraz w funkcjonowaniu w klasie szkolnej.
Po czym poznać ADHD u dziecka w domu
Rodzice często jako pierwsi zauważają sygnały, które mogą wskazywać na ADHD. Objawy są szczególnie widoczne w sytuacjach wymagających skupienia lub organizacji działań.
W domu dziecko może mieć trudność z:
-
skupieniem się podczas odrabiania lekcji
-
wykonywaniem kilku poleceń po kolei
-
planowaniem i organizacją pracy
-
spokojnym siedzeniem przez dłuższy czas
Niektóre dzieci bardzo szybko się frustrują, gdy zadanie wymaga dłuższej koncentracji. Inne natomiast rozpoczynają wiele czynności jednocześnie, ale rzadko je kończą.
Sygnały ADHD u dziecka – szybka checklista dla rodziców
Poniższa checklista może pomóc zauważyć pierwsze sygnały trudności z koncentracją.
Zastanów się, czy Twoje dziecko często:
-
szybko się rozprasza
-
zapomina o poleceniach
-
gubi rzeczy potrzebne do szkoły
-
ma trudność z dokończeniem zadań
-
wierci się i nie może usiedzieć w miejscu
-
przerywa innym rozmowę
Jeśli wiele z tych zachowań pojawia się regularnie i utrudnia codzienne funkcjonowanie dziecka, warto rozważyć konsultację ze specjalistą.
Kiedy zgłosić się na diagnozę ADHD
Jeżeli trudności z koncentracją, impulsywność lub nadmierna ruchliwość utrzymują się przez dłuższy czas i wpływają na funkcjonowanie dziecka w szkole lub w domu, warto zgłosić się do specjalisty.
Diagnozę ADHD przeprowadzają najczęściej:
-
psycholog dziecięcy
-
psychiatra dziecięcy
-
poradnie psychologiczno-pedagogiczne
Proces diagnozy obejmuje zwykle wywiad z rodzicami, obserwację dziecka oraz specjalne kwestionariusze diagnostyczne.
Według wytycznych American Academy of Pediatrics objawy ADHD powinny być widoczne w więcej niż jednym środowisku, na przykład w domu i w szkole.